STARLİNK UYDULARI NEDİR ?

Starlink projesi dünyanın yörüngesinde oluşturulmaya başlanan bir uydu ağı. Arkasında dünyanın en popüler girişimcilerinden Elon Musk ve onun uzay şirketi SpaceX var. SpaceX’e ait roketler bugüne kadar genellikle dünyanın çeşitli ülkelerine ait uyduları yörüngeye yerleştirdi.Starlink projesinde ise kendi tasarımı olan telekomünikasyon uydularını yörüngeye yerleştiriyorlar.

2020’lerin ortalarında 12.000 uydu konuşlandırılarak, ardından toplam uydu sayısının 42.000’e çıkarılması planlanmaktadır.Gerçekleştirilecek bu girişimle beraber olarak, binlerce uydunun 340 ila 1.550 km. arasındaki yörüngeye yerleştirilecek olmasının gökbilim üzerinde olası etkilerinin olabileceği ve uzun vadede uzay çöplüğü oluşacağı endişelerine yol açmıştır.

Uydu takımyıldızın tasarlanması, inşa edilmesi ve konuşlandırılması için on yıllık sürenin gerektiği, projenin toplam maliyetinin ise Mayıs 2018’de SpaceX’e 10 milyar ABD dolarına mâl olacağı tahmin ediliyordu. Ürünün geliştirilmesine 2015 yılında başlandı ve 2018 yılı Şubat ayında ilk iki prototip uydu test uçuşu ile denendi. İkinci test uyduları seti ve ilk büyük çaplı konuşlandırma ise 60 adet küçük uydu barındırıyordu ve bu uçuş 24 Mayıs 2019 (UTC) tarihinde gerçekleştirildi. Starlink araştırma, geliştirme, üretim ve yörünge kontrol operasyonlarının tamamı Redmond, Washington’da bulunan SpaceX uydu geliştirme tesislerinde yapılmaktadır.

Dev şirket Starlink projesiyle dünyanın en ücra köşelerine fiber-optik kablo bağlantısı olmaksızın uydular üzerinden ucuz ve hızlı internet erişimini sağlamayı amaçlıyor. SpaceX’in tepe yöneticisi (CEO) Elon Musk, söz konusu yeni sistemde ilk kez denenen birçok farklı teknoloji olduğunu ve Dünya yörüngesindeki bazı uyduların çalışmayabileceğini açıkladı. SpaceX toplamda 10 milyar dolara mal olacak projeyle Dünya’nın alçak yörüngesine toplamda 4000’i aşkın uydu yerleştirecek. Bu sayede gezegenin en ücra köşelerinde, özellikle Afrika’da internet erişimi olmayan milyonlarca insana düşük maliyetli ve yüksek hızda internet erişimi sağlanacak. İlk etapta ise 60 uydu yerleştirilmesi planlanıyor.

SpaceX neden böyle bir projeye ihtiyaç duydu?

İnternet ağı, temel olarak bilgisayarları birbirlerine bağlayan bir tür iletişim sistemidir. Bu sistemi kullanabilmek için de internet servis sağlayıcılarına ücret öder, hizmet alırız. Günümüzde ise Dünya’daki internetin önemli bir kısmı, aslında düşünüldüğü gibi uydularla değil, yer altındaki fiber optik kablolarla çalışır. Ancak kablolu bağlantıların da bir sınırı var.

Bağlantı hızı ise internet kullanımlarında yaşanan en büyük sorunların ana kaynağı. Kullanıcılar için bu sorun video izlerken, dosya indirirken ya da yüklerken her zaman hissedilmeyebilir. Ancak anlık iletişim kopmaları özellikle uluslararası bağlantılarda sorunlar, daha büyük etkiler yaratabiliyor. Kısacası internet, bizim günlük ihtiyaçlarımızı karşılamaktan çok artık Dünya için elektrik ya da su kadar önemli bir konuma geldi.

Gecikmelerin yanı sıra internet bağlantısı için kullanılan fiber optik kabloların üretilmesi, yerleştirilmesi ve korunmasının maliyeti de son derece yüksek. Bu kadar emek ve para kaybına rağmen ne yeterli bağlantı hızı sağlanabiliyor ne de Dünya’nın her noktasına bağlantı ulaştırılabiliyor. SpaceX tam da bu nedenle Starlink projesini başlatıyor.

SpaceX yapay zeka ile uyduları ve uzayı koruyacak

Starlink uydularının sayısının bu kadar yüksek olması, herkesin aklına nasıl olacak da uzayda çarpışmayacaklar sorusunu getiriyor. Şirket bu konuda içlerinin rahat olduğunu, Starlink uydularının sahip oldukları yapay zeka sayesinde diğer Starlink uydularıyla, diğer uydularla ya da uzay çöpü olarak isimlendirilen nesnelerle çarpışmayacaklarını açıkladı.

Yeni bir teknoloji kullanıldığı için ve Starlink uydularının yapay zeka desteği hızlı bir öğrenme sürecinde olduğundan ilk adımlarda pek çok yanılgı yaşanacak. Uydular kısa sürede tüm çevreyi tanıyacak ve pervaneleri sayesinde çarpışmalar en aza indirilecek.

Bu kadar fazla uydunun, zaten kalabalık olan yörüngemize yeni çöpler yaratması da büyük bir endişe. SpaceX, kullanım durumuna göre 1 ile 5 yıl arasında  Starlink uydularının dünyaya düşecek mesafede olduklarını, atmosfer tarafından parçalanacakları için ne dünyada ne de uzayda bir iz bırakacaklarını açıkladı.

 

Derleyen: Elif Rabia ER

KAYNAKÇA

https://www.sozcu.com.tr/2020/gundem/starlink-uydulari-nedir-elon-musk-starlink-uydularini-uzaya-gondermeye-devam-ediyor-5775357/

https://www.webtekno.com/spacex-internet-starlink-tum-detaylar-h87232.html

https://www.youtube.com/watch?v=wBpVQln4MIU

Son Güncelleme: Mayıs 3, 2020

Bu yazı/derleme faydalı mıydı?

Bunlarda İlginizi Çekebilir

Yorumlar

  1. Merak ettiğim bir konuda bilgilendirici bir yazı olmuş teşekkür ederim 👌🏻

Bir Yorum Yap